Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026), 111 ülkeden 7.604 delege ve toplam 18.642 katılımcıyı Antalya’da bir araya getirdi. Bilimsel başvuru ve katılım rekorlarıyla öne çıkan kongre; yeni uluslararası iş birliklerine, gençleri uzay ekosistemiyle buluşturan etkinliklere ve Uzayda Barış için Antalya Deklarasyonu’nun kabulüne sahne oldu.
Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ve SAHA İstanbul’un eş ev sahipliğinde düzenlenen IAC 2026, 5–9 Ekim tarihlerinde Antalya NEST Kongre ve Fuar Merkezi’nde gerçekleştirildi.
“Dünyanın Daha Fazla Uzaya İhtiyacı Var” temasıyla düzenlenen kongre; uzay ajanslarını, bilim insanlarını, mühendisleri, astronotları, teknoloji şirketlerini, girişimcileri, yatırımcıları, öğrencileri ve genç profesyonelleri aynı çatı altında buluşturdu. Beş gün boyunca bilimsel araştırmalar, uzay teknolojileri ve uluslararası iş birliği gündemin merkezinde yer aldı.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’IN TEŞRİFLERİYLE AÇILDI
Kongrenin açılış töreni, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın teşrifleriyle gerçekleştirildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, uzay çalışmalarının insanlığın yaşamını daha güvenli, müreffeh ve sürdürülebilir hâle getirmedeki önemini vurgulayarak Türkiye’nin bilimsel ve teknolojik kabiliyetlerini geliştirme kararlılığını ifade etti.
Türkiye’nin uydu teknolojilerinden insanlı uzay görevlerine uzanan çalışmalarına değinen Erdoğan; İMECE, TÜRKSAT 6A, Türk Astronot ve Bilim Misyonu ile Millî Uzay Programı kapsamındaki Ay hedefinin, ülkemizin uzay vizyonunun önemli unsurları olduğunu belirtti.
BİLİMSEL BAŞVURULARDA REKOR, TÜRKİYE’DEN GÜÇLÜ KATKI
IAC 2026’ya 108 ülkeden 8.330 bilimsel bildiri özeti başvurusu yapıldı. Türkiye, 1.810 başvuruyla kongre tarihinde tek bir ülkeden yapılan en yüksek bildiri özeti başvuru sayısına ulaştı. Kabul edilen 674 bildiri özetiyle de ülkeler arasında ilk sırada yer aldı.
Kongrenin bilimsel ve teknik programında Ay ve Mars görevleri, insanlı uzay uçuşları, uydu ve fırlatma teknolojileri, Dünya gözlemi, uzayda üretim, yapay zekâ uygulamaları, uzay enkazı ve uzay trafiğinin yönetimi gibi başlıklar ele alındı. Türkiye’nin ilk Ay görevi de özel bir oturumda uluslararası uzay kamuoyuyla paylaşıldı.
UZAYDA BARIŞ İÇİN ANTALYA DEKLARASYONU
Kongrenin önemli diplomatik çıktılarından biri, 4 Ekim’de gerçekleştirilen 16. Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı’nda kabul edilen “Uzayda Barış için Antalya Deklarasyonu” oldu.
Türkiye’nin öncülüğünde hazırlanan ve kongre tarihinde bir ilk olan Deklarasyon, ilk aşamada 21 ülkeden 32 bakan, parlamenter ve uzay kuruluşu temsilcisinin desteğini aldı. Uzayın barışçıl, güvenli ve sürdürülebilir kullanımını esas alan metin; uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesini ve uzayın sunduğu faydalara adil erişimi destekliyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Deklarasyonu “uzayın geleceğini ortak sorumlulukla şekillendirme irademizin güçlü bir ifadesi” olarak nitelendirdi. Yeni desteklere açık olan Deklarasyon ile uluslararası toplum, uzayın barış, diyalog ve iş birliği alanı olarak korunmasına yönelik ortak iradeye katılmaya davet edildi.
TUA’DAN ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİNİ GÜÇLENDİREN ADIMLAR
Türkiye Uzay Ajansı, kongre kapsamında uluslararası ortaklıklarını geliştirmeye yönelik iş birliği belgeleri imzaladı.
Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerin uzay kuruluşlarıyla imzalanan çerçeve anlaşma, ortak küp uydu projesi temelinde yürütülen iş birliğini ileri taşımayı ve yeni uzay projelerine zemin hazırlamayı amaçlıyor. Birleşik Krallık Uzay Ajansı ile imzalanan niyet beyanı ise uzay alanında iş birliğinin ve ortak projelerin geliştirilmesini hedefliyor.
Kongre, Türk uzay sanayisinin uluslararası ortaklıklarına da ev sahipliği yaptı. TÜRKSAT ile China Satcom arasında imzalanan protokol kapsamında, uzay teknolojilerinde ortak araştırma ve geliştirme, ürün geliştirme ve ticarileştirme çalışmalarının yürütülmesi öngörülüyor.
FUTURE SPACE: GENÇLER VE GİRİŞİMCİLER İÇİN YENİ FIRSATLAR
IAC tarihinde ilk kez oluşturulan “Future Space – Geleceğin Uzayı” alanı, yeni nesil uzay teknolojilerini, simülasyonları ve interaktif deneyimleri katılımcılarla buluşturdu.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, TÜBİTAK yürütücülüğünde ve TUA iş birliğiyle hazırlanan Beyond Orbit programı kapsamında uzay girişimleri; yatırımcılar, sanayi kuruluşları, kamu kurumları ve uluslararası paydaşlarla bir araya geldi. Genç araştırmacılara ve profesyonellere yönelik etkinlikler, yeni fikirlerin paylaşılmasına ve iş birliği fırsatlarının değerlendirilmesine imkân sağladı.
ASTRONOTLARLA BİLİM VE KEŞİF BULUŞMALARI
Bakan Kacır’ın açıkladığı üzere, kongreye 40’tan fazla astronot katıldı. Astronotlar, bilimsel programların yanı sıra ziyaretçilerle buluşarak uzay görevlerine ilişkin deneyimlerini paylaştı.
Kongre kapsamında gerçekleştirilen Salda programında Bakan Kacır ve misafir astronotlar, Mars ile jeolojik benzerlikleriyle bilim dünyasının ilgisini çeken Salda Gölü’nü ziyaret etti. Salda Gölü kıyısında açılan uzay temalı bilim merkeziyle, çocukların ve gençlerin bilimle buluşmasına kalıcı bir katkı sunuldu.
HALK GÜNÜ’NDE 11 BİNDEN FAZLA ZİYARETÇİ
9 Ekim’de gerçekleştirilen Halk Günü’nde kongrenin kapıları vatandaşlara açıldı. Antalya NEST Kongre ve Fuar Merkezi, 11 binden fazla teknoloji tutkunu, öğrenci ve ziyaretçiyi ağırladı.
“Gelecek Burada Başlıyor: Teknoloji, Uzay ve Yeni Nesil” panelinde Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile BAYKAR Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Serdar Karagöz’ün moderatörlüğünde bir araya geldi. Panelde Millî Teknoloji Hamlesi, Türkiye’nin uzay hedefleri ve gençlerin geleceği şekillendirmedeki rolü ele alındı.
Bakan Kacır, Türkiye’nin Ay Programı, Somali’deki uzay limanı çalışmaları ve yerli fırlatma sistemlerine ilişkin hedeflerini paylaşarak gençlerin Millî Uzay Programı’nın başarısındaki önemini vurguladı.
Halk Günü kapsamında astronotlarla imza etkinlikleri gerçekleştirildi. AA Productions tarafından hazırlanan “Salda: A Bridge to the Red Planet” belgeseli de izleyicilerle buluştu.
ANADOLU’NUN KÜLTÜREL MİRASI UZAY DÜNYASIYLA BULUŞTU
Kongre alanındaki “Anadoludakiler Bazaar – Space Mission”, Anadolu’nun kültürel mirasını ve yerel üretim gücünü uluslararası katılımcılara tanıttı. Bakan Kacır ve astronotlar, geleneksel el sanatlarını yakından inceleyerek uygulamalara katıldı. Türk kahvesi, ebru ve Tokat ahşap baskısı gibi kültürel değerler, uzay dünyasının temsilcileriyle buluştu.
IAF AİLESİ ANTALYA’DA GENİŞLEDİ
IAF Başkanı Gabriella Arrigo, kongre boyunca 51 yeni kuruluşun Federasyona katıldığını ve IAF’ın üye sayısının 84 ülkede 621’i aştığını açıkladı.
Kongre kapsamında uzay çalışmalarına katkı sağlayan isimlere ve kuruluşlara IAF ödülleri takdim edilirken, genç uzay liderleri ve öğrenci yarışmalarında başarı elde eden katılımcılar da ödüllendirildi.
ASPENDOS’TA GALA: KALICI ORTAKLIKLAR İÇİN ORTAK TEMENNİ
Beş gün süren bilim, teknoloji ve diplomasi programının ardından, Aspendos Antik Tiyatrosu’nda düzenlenen gala gecesinde uluslararası uzay camiasının temsilcileri bir araya geldi.
Bakan Kacır, gala programında yaptığı konuşmada, “Geride bıraktığımız beş gün boyunca, küresel uzay ekosisteminin hemen hemen tüm bileşenlerini Antalya’da buluşturan son derece kapsamlı bir programa tanıklık ettik.” dedi.
Kongreye ev sahipliği yaparken bilim insanlarının yeni araştırma ortaklıkları kurmasını, teknoloji şirketlerinin yeni müşteriler ve tedarik zincirleriyle buluşmasını, girişimlerin yatırımcılarla doğrudan temas kurmasını ve uzay ajanslarının ortak görev imkânlarını değerlendirmesini hedeflediklerini belirten Kacır, gençlere verilen ilhamın da kongrenin en önemli kazanımları arasında olduğunu vurguladı.
Kacır, Antalya’da kurulan bağların kalıcı dostluklara, bilimsel ortaklıklara, yeni teknoloji projelerine ve ortak uzay görevlerine dönüşmesini temenni ederek IAF’a, TUA’ya, SAHA İstanbul’a, paydaşlara ve tüm katılımcılara teşekkür etti.
IAF BAYRAĞI POLONYA’YA DEVREDİLDİ
Kongrenin kapanış seremonisinde IAF bayrağı, 2027 yılında kongreye ev sahipliği yapacak Polonya’ya devredildi. Bir sonraki kongrenin Poznan’da gerçekleştirileceği, 2029 yılı kongresinin ev sahibi olarak ise İsviçre’nin Cenevre kentinin seçildiği açıklandı.
Türkiye Uzay Ajansı, IAC 2026’nın gerçekleşmesine katkı sunan tüm kurumlara, eş ev sahibi SAHA İstanbul’a, sponsorlara, bilimsel ve organizasyon ekiplerine, gönüllülere ve dünyanın dört bir yanından Antalya’ya gelen katılımcılara teşekkür eder.